In het kort
- Veenschoenen zijn brede kunststof zolen die onder de schoenen worden vastgegespt. Ze verdelen het lichaamsgewicht over een groter oppervlak, waardoor de voeten minder diep in het veenmos zakken.
- Ermee kunt u ook buiten de vlonderpaden lopen, maar alleen waar dat is toegestaan. In zones met een strikt regime van natuurreservaten is verblijf verboden.
- Voor beginners is het veiliger om met een gids te gaan, die het veengebied kent en doorgaans ook schoenen uitreikt.
- Houd er rekening mee dat uw voeten nat worden: u hebt schoenen nodig die dat verdragen en droge reservesokken.
Wat zijn veenschoenen
Veenschoenen zijn brede, platte zolen met riemen of gespen. Ze worden aan gewone wandelschoenen bevestigd. Tegenwoordig worden ze gemaakt van sterk, licht kunststof, terwijl ze vroeger van twijgen werden gevlochten of van leer werden gemaakt. In uiterlijk en werking lijken ze op sneeuwschoenen, en een deel van de modellen wordt zowel in het veen als in de sneeuw gebruikt.
In het hoogveen is de grond zacht en nat: de bovenlaag bestaat uit veenmos (sfagnum), daaronder liggen veen en water. In gewone schoenen zakt de voet bij elke stap weg en moet hij telkens weer worden losgetrokken. Met veenschoenen kunt u over hetzelfde oppervlak veel gelijkmatiger lopen en wordt het minder platgetreden.
Hoe ze werken
Het werkingsprincipe is eenvoudige natuurkunde. Druk is gewicht gedeeld door oppervlak. Als het draagvlak enkele malen groter is dan de zool van de schoen, is de druk op de ondergrond evenzovele malen kleiner. Daardoor zakt de voet minder diep, is het makkelijker om uw evenwicht te bewaren en wordt de veenmoslaag minder beschadigd.
Veenschoenen veranderen het veen echter niet in vaste grond. Op de natste plekken zakt de voet toch weg en kunnen de schoenen vol water lopen. Open water, zoals veenogen en diepe poelen, is ook met veenschoenen gevaarlijk.
Hoe loopt u met veenschoenen
-
Bevestig en stel af
Plaats de schoen midden op de veenschoen en trek de riemen aan zodat de voet noch naar voren noch opzij schuift. Controleer en stel de bevestigingen nog op vaste grond af, want in het veen is dat veel moeilijker.
-
Loop iets wijder
Zet uw voeten iets wijder uit elkaar dan gewoonlijk, zodat u met de ene veenschoen niet op de andere stapt. Anders struikelt u in de eerste minuten gemakkelijk.
-
Til de voet omhoog, trek niet
Als de veenschoen is weggezakt, probeer hem dan niet naar voren los te trekken. Til de voet recht omhoog, laat het water wegvloeien en zet pas dan een stap.
-
Gebruik wandelstokken
Wandelstokken met brede schijfjes (zoals die voor sneeuw) helpen om uw evenwicht te bewaren en de grond voor u te controleren.
-
Volg de leider
Loop in een groep in de voetsporen van uw voorganger en blijf niet achter. De gids weet waar de grond draagt en waar niet.
Waar mag u lopen
Een groot deel van de veengebieden in Letland ligt in speciaal beschermde natuurgebieden. Daar gelden beperkingen die ook voor wandelaars van toepassing zijn.
- In een zone met strikt regime van een natuurreservaat is verblijf en verplaatsing verboden. Een uitzondering geldt met een schriftelijke toestemming van de Dabas aizsardzības pārvalde en langs in het terrein aangegeven routes.
- In een zone met gereguleerd regime van een natuurreservaat mag u zich verplaatsen over wegen en in het terrein aangegeven routes.
- In natuurgebieden en natuurparken geldt voor wandelaars geen algemeen verbod. Veel gebieden hebben echter ook individuele beschermingsregels, en die kunnen strenger zijn. In de zone met strikt regime van het Teiču dabas rezervāts mag u bijvoorbeeld alleen met toestemming van de administratie komen, voor onderzoeks- en beschermingsdoeleinden.
- In beschermde gebieden mogen vuren alleen worden gestookt op speciaal daarvoor ingerichte plekken.
Controleer voordat u naar een bepaald veengebied gaat of het in een beschermd gebied ligt en welke regels daarvoor gelden. De grenzen en regels van de gebieden vindt u op de website van de Dabas aizsardzības pārvalde, daba.gov.lv. Volg ook de aanwijzingen in het terrein.
Wat u draagt en meeneemt
In het veen worden de voeten vrijwel altijd nat. Het best zijn wandelschoenen die nat worden verdragen, of hoge laarzen. Kies een snel drogende broek. Die mag lang zijn, want de grond is bedekt met heide, wilde rozemarijn en takken.
- Schoenen die u niet erg vindt om nat te maken; hieraan worden de veenschoenen bevestigd
- Droge reservesokken en -schoenen voor de terugweg, achtergelaten in de auto
- Wandelstokken met brede schijfjes
- Water en versnaperingen: in het veen is geen schaduw, in de zomer kan het er heet zijn
- Hoofddeksel en zonnebrandcrème
- Opgeladen telefoon in een waterdicht zakje en een gedownloade kaart of GPX-bestand
- Middel tegen muggen en teken
- Zakje voor afval: laat in het veen niets achter
Veenschoenen en sneeuwschoenen
| Veenschoenen | Sneeuwschoenen | |
|---|---|---|
| Ondergrond | Natte mossen, zacht veen, ondiep water | Losse, diepe sneeuw |
| Doel | Het gewicht verdelen zodat de voet niet in het veenmos wegzakt | Het gewicht verdelen zodat de voet niet in de sneeuw wegzakt |
| Grip | Doorgaans een gladde of licht geribbelde zool | Vaak met metalen punten voor grip op ijs en op hellingen |
| Schoenen | Schoenen die nat mogen worden | Warm en waterdicht |
Een deel van de modellen is voor beide doeleinden geschikt. Controleer voordat u met sneeuwschoenen het veen ingaat of de bevestigingen en het frame bestand zijn tegen nat veen en modder.
Waar vindt u routes
Routes waarvoor veenschoenen geschikt zijn, zijn samengebracht in de rubriek Veenschoenen. Als u het veen wilt doorkruisen zonder van de vlonderpaden af te gaan, bekijk dan de wandelroutes: veel veenpaden hebben vlonders, waarvoor veenschoenen niet nodig zijn.
Bronnen
- Algemene beschermings- en gebruiksregels voor speciaal beschermde natuurgebieden (Verordening van het Kabinet van Ministers van 16.03.2010 nr. 264)
- Wet op het Teiču dabas rezervāts
- Dabas aizsardzības pārvalde
- Visit Estonia: een veengebied bezoeken met veenschoenen
- Advnture: What is a bog, and how do you hike across one?
